آموزش نرم افزار َArc GIS

 

آموزش نرم افزارArc GIS  ( قسمت سوم )

 

و یک فیلد type  از نوع text   تعریف می کنیم .

پس از آن یک feature class نقطه ای هم به اسم traffic-signal ایجاد می کنیم.

و shape آن را از نوع نقطه ای گذاشته و یکtype  از نوع  text تعریف می کنیم .

اکنون در منو tools در قسمت content   اطلاعاتی که در Metadata  وارد  کرده ایم خوانده و نمایش داده می شود .

در قسمت name & location در گزینه search result اسم اطلاعاتی را که درArccatalog وجود دارد ، می توان پیدا کرد.

در قسمت geography می توان اطلاعلت مربوط به یک مننطقه را انتخاب کرد .

و قسمت date  مربوط به تاریخ اطلاعات می باشد و در قسمتadvanced  یکسری کد می دهیم و شرط می گذاریم .

 Arcmap -4-2

این قسمت شامل ویرایش اطلاعات توصیفی وتولید و ویرایش اطلاعات مکانی است. در این قسمت ساختار Database   را نمی توان تغییر داد ، بلکه باید تغییرات لازم را در Arccatalog اعمال کرد .

برای شروع  می خواهیم  تصویر Tehran را georeference  کنیم . برای این کار با استفاده از آیکون Add data ،tehran folder را انتخاب می کنیم .   

 در Tehran folder ، تصویر Azadi.tif را انتخاب می کنیم.

 

* روشهای کار کردن با عکسهای سنگین:

-1  Pyramid: اگر روی یک  عکس چندین  بار  zoom کنیم ، ارزشش پایین  نمی آید .max  تعداد پیکسلی که مانیتورما می تواند نشان دهد 280*1024 است ، در حالیکه پیکسل سایز عکس ما بیش ازاین است . بنا براین با توجه به دقتی که مانیتور ما دارد برای هر پیکسل یک میانگین می گیرد و دفعات بعد از این میانگین استفاده می کند.

-2  Tile: در این روش برای تصاویر ما Tile ساخته می شود. فرضا منطقه ای را با عکسهای هوایی پوشش داده ایم ولی به همه آنها احتیاج نداریم ، در این حالت با این تکنیک سیستم فقط عکس های مناطقی را که با آنها کار داریم ، برایمان load می کند ، در نتیجه کارآیی و سرعت سیستم بالا می رود.

3- MRSID (فشرده سازی)

Georeferencing -4-2-1 :

عملیات Georeferencing روی تصویر به این ترتیب انجام می شود:

ابتدا در منوی view در قسمت toolbars گزینه Georeferencing  را انتخاب می کنیم .

سپس با انتخاب گزینه view link table پنجره link table باز می شود .

در این پنجره گزینه Auto Adjust را خاموش می کنیم . پس از ok کردن آن Add control point را انتخاب می کنیم .

در این قسمت 4 مختصات فرضی را (گوشه سمت چپ و راست پایین و بالای عکس) در نظر می گیریم . برای این کار ابتدا روی گوشه پایین سمت چپ عکس کلیک راست می کنیم .

سپس مختصات صحیح نقطه را در پنجره ای که در زیر نشان داده شده ، وارد می کنیم  که از نقشه استخراج می شود .

بعد از ok کردن آن را zoom to all می کنیم . به همین ترتیب سه نقطه بعدی را نیز اضافه می کنیم.

در صورتی که نقطه را اشتباه وارد کنیم ، برای حذف آن در قسمت link table از منوی view نقطه را انتخاب کرده و   را می زنیم.

(خطوط آبی جهت ترانسفورماسیون را نشان می دهد .) در این قسمت دوباره پنجره link table  را باز می کنیم.

گزینه Auto Adjust  را روشن می کنیم . پس از ok کردن آن را zoom all می کنیم . حالا تصویر در سیستم مختصات واقعی اش می رود ، یعنی در آن مختصاتی که به آن داده ایم Georeference شده است ، اما این حالت دائمی نیست .

در قسمت layers کلیک راست کرده و در قسمت properties روی گزینه general می رویم و در فریم units ، Map  و  display را به Meters تبدیل می کنیم .

 

 -4-2-2مراحل ذخیره سازی دائمی عکس در سیستم مختصات Georeference  :

در گزینه Georeferecing ، rectify را انتخاب می کنیم.

Cell size  را به صورت بهینه تعیین می کنیم ، حداقل نصف پیکسل سایز تصویر ماهواره ای ماست.

سپس نوع resampling را تعیین می کنیم .

پس از open کردن آن type  save asرا tiff انتخاب می کنیم  و آن را با نام مورد نظر save می کنیم.

بنابراین تصویر ایجاد شده یک تصویر rectify شده است که دیگر مختصات آن تغییر نمی کند.

 -4-2-3استخراج عوارض از تصویر rectify  شده :

ابتدا با استفاده از آیکونadd  تصویر rectify شده را open می کنیم .سپس با کلیک راست بر روی layers و انتخاب گزینه properties پنجره ای به نام data frame properties باز می شود که در آن در قسمت unit ، Map و display را meter می کنیم.

حالا برای برداشت عوارض جعبه ابزار editor را از قسمت  toolbars در منوی view باز می کنیم.

حال در این تصویر پس از zoom کردن به منطقه میدان آزادی ، از جعبه ابزار editor گزینه start editing را می زنیم .

بعد از آن گزینه target را انتخاب می کنیم تا edit را روی لایه ای که می خواهیم انجام دهیم . از قسمت task گزینه  create new feature را انتخاب می کنیم .

سپس با انتخاب قلم عوارض مورد نظرمان را edit می کنیم.

حال می خواهیم از یک سری کمک ابزارهای ترسیمی موجود استفاده کنیم.

مثلا می خواهیم دو پلیگون با مرز مشترک ترسیم کنیم . برای این کار از منوی editor  گزینه snapping را انتخاب می کنیم .

در قسمت task  گزینه Auto complete polygon  را انتخاب می کنیم.

از گوشه پلیگون snap می گیریم و سپس ترسیم می کنیم ، با این کار مرز مشترک را دو بار digit نمی کنیم . اگر بخواهیم یک پلیگون را بزرگ کنیم در قسمت task گزینه reshape feature را انتخاب می کنیم .

 بعد از آن بخشی را که می خواهیم به پلیگون اضافه کنیم ، انتخاب می کنیم .

اگر بخواهیم یک پلیگون را به دو قسمت تقسیم کنیم ، از قسمت task  گزینه cut polygon  feature  را انتخاب کرده و با استفاده از جعبه ابزار edit و انتخاب قلم ، پلیگون را جدا می کنیم . به این ترتیب که از یک نقطه بیرون پلیگون شروع می کنیم و به یک نقطه بیرون آن ختم می کنیم .

 

حال لایه target را روی canopy می گذاریم و در قسمت task هم گزینه create new feature  را انتخاب  می کنیم. سپس با قلم  یکی از چمنها را به صورت  پلی گون برداشت می کنیم . آخرین نقطه را که زدیم ، کلیک راست کرده و finish part را می زنیم.

پس از برداشت آخرین پلیگون finish sketch را می زنیم تا تمام پلیکونهای انتخاب شده را جزء یک مجموعه کند.

فرض کنیم پس از برداشت از سر زمین وکشیدن کروکی ، دیوار خانه ای موازی با دیوار خانه دیگری باشد، بعد از انتخاب گزینه create new feature یک ضلع ساختمان را در نظر می گیریم ، کلیک راست کرده وگزینه parallel را می زنیم.

وخط موازی می شود.

اما در صورتی که بخواهیم خط عمود باشد ، از گزینه perpendicular استفاده می کنیم .

در این صورت خط بر پلیگون عمود می شود .

اگربخواهیم یک خط با طول معین بکشیم ، نقطه ابتدا را مشخص کرده ، کلیک راست می کنیم و گزینه  length را انتخاب می کنیم . سپس طول مورد نظر را وارد می کنیم.

در صورتی که بخواهیم از این نقطه ، خطی را با یک زاویه و طول مشخص  بکشیم ، پس از راست کلیک کردن ، گزینه angle/length را انتخاب می کنیم . سپس یک زاویه وطول می دهیم.

فرض کنیم می خواهیم یک عارضه را به صورت string (پیوسته) digitize کنیم ، برای این منظوردرمنوی editor به قسمت options می رویم.

پنجره ای به نام editing option باز می شود که دارای دو قسمت stream tolerance و group  است که  مقداراولی را 2 و بعدی را 50 می گذاریم .

به این معنی که هنگامی که موس از شعاع دو متری یک نقطه بیرون می رود، نقطه ای می گیرد.

سپس از گزینه task ، create new feature را انتخاب می کنیم. روی تصویر راست کلیک کرده و streaming را انتخاب می کنیم.

 و برای خارج شدن از این حالت streaming را خاموش می کنیم.           در صورتی که یک عارضه را اشتباه کشیده باشیم برای تصحیح آن از منوی task گزینه modify feature استفاده می کنیم.

در این حالت تمام نقاط را در حالت انتخاب شده سبز رنگ نمایش می دهد، برای اصلاح آن گزینه edit  را انتخاب کرده و پلیگونهای مورد نظر را انتخاب می کنیم.

در صورتی که یک پلیگون vertexهایش کم باشد ، با استفاده از گزینه edit و انتخاب پلیگون روی خط حرکت می کنیم و جایی که می خواهیم vertex اضافه کنیم ، راست کلیک کرده و insert vertex را می زنیم و در پایان کار finish sketch را می زنیم .

حال اگر بخواهیم مختصات vertex ها را edit کنیم ، عارضه را انتخاب کرده ، task را در حالت modify  گذاشته و گزینه edit را می زنیم ، راست کلیک کرده و properties را انتخاب می کنیم و مختصات تمام vertex ها را می بینیم و اگر لازم به اصلاح شدن بود ، آن را اصلاح می کنیم و بعد از آن finish sketch را می زنیم.

حال فرض کنیم که ما دو پلیگون را برداشت کردیم و قصد داریم این دو را به هم بچسبانیم ، برای این کار با کلید edit و نگه داشتن shift دو پلیگون را انتخاب می کنیم و از منوی   editor  گزینه union را انتخاب می کنیم که دو پلیگون را یکپارچه می کند.

در صورتی که بخواهیم پلیگون را ببریم ، گزینه clip را انتخاب می کنیم.

و سپس قسمت ترسیم شده را می بریم .

برای ترسیم پیمایش قلم را انتخاب کرده ، روی تصویر راست کلیک می کنیم و مختصات دقیق را وارد می کنیم . پس از زدن enter  نقاط به طور دقیق ترسیم می شوند.

حال پس از انجام عملیات می خواهیم اطلاعات توصیفی عوارض را وارد کنیم. به دو روش می توانیم table مربوط به عوارض را بیاوریم :

 در روش اول لایه ای را که می خواهیم edit  کنیم ، انتخاب کرده و در قسمت editor ،  start edit را انتخاب می کنیم . بعد از آن table را باز می کنیم و اطلاعات مورد نظر را وارد می کنیم .

 در روش دوم گزینه attribute را از منوی editor انتخاب می کنیم و با edit برای هر پلیگون عدد وارد می کنیم . در این روش table  مربوط به هر پلیگون جدا آورده می شود .  

این table ها به دو صورت پر می شوند :

در حالت اول سیستم محیط و مساحت (به عنوان مثال) به صورت اتوماتیک  محاسبه می شود.

 

 

 

 

آموزش نرم افزار arcgis ( قسمت دوم )

 

آموزش نرم افزار arcgis ( قسمت دوم )

-4-1-2 Geodatabase

در Arcview عوارض ساده به یکی از سه صورت point ، line و یا polygon هستند اما در Arcgis علاوه بر این سه عارضه ، عوارض نیز به صورت text _  Network ویا custom object  وجود دارند .

دراین قسمت اطلاعات مکانی داده ها مورد بررسی قرار می گیرد.

Geodatabase یا به صورت multi است و یا به صورت standalog ( personal geodatabase ).

هر  personal geodatabase شامل چندین feature dataset و هر feature dataset  نیز دربرگیرنده چندین feature class می باشد ؛ وبرای هرfeature dataset یک coordinate system تعریف می کنیم که بستگی به نوع پروژه دارد ، و هنگامی که منطقه مربوطه به گونه ای بود که در بیش از دو zone می افتاد باید حتما از سیستم مختصات geographic استفاده کنیم .

در این پروژه  می خواهیم  یکسری عارضه برداشت کنیم و ذخیره سازی  داده ها را  به   صورت   یک   شمای   مفهومی   نمایش   دهیم .  برای   این  منظور  دو feature dataset به نامهایcadaster  و urban-furniture ایجا د می کنیم به این ترتیب که:

ابتدا  با  کلیک راست  بر روی file   مورد نظر و انتخاب  گزینه  new  و  سپس گزینه     personal geodatabase یک  geodatabase  به  نام Tehran  می سازیم .

 

حال با کلیک راست بر روی geodatabase و انتخاب گزینه new وسپس گزینه feature dataset یک feature detaset به نام   cadasterمی سازیم .

 

برای انجام عملیات ویرایشی بر روی feature dataset  به قسمت edit می رویم.

حالا برای هر feature dataset باید یک coordinate system تعریف کنیم. این سیستم های مختصات بسته به نوع پروژه متفاوتند . فرضا برای یک پروژه کوچک شهری ازیک سیستم ژئوگرافیک ( سیستم های global  منطقه ای که با φ  و λ مشخص می شوند .) استفاده می شود .

 برای این منظور با انتخاب گزینه select پنجره .browse for coordinate sys باز میشود.

در این پنجره project coordinate system  و سپس گزینه UTM وWGS84 و Zone 39 شمالی را انتخاب می کنیم  که با add کردن پنجره زیر باز می شود :

و در قسمت x/y Domain محدوده ای که برای پروژه در نظر گرفته شده مشخص می کنیم .

 

 در قسمت z Domain نیز محدوده z  را مشخص می کنیم .

پس تا اینجا یک featuredataset   به نام   cadasterایجاد کردیم .

و اکنون یک  feature dataset دیگربه نام urban-furniture  درgeodatabase Tehran می سازیم  .

در نهایت دو feature dataset به نامهای cadaster و urban-furniture ایجاد کردیم .

حال می خواهیم یکسری Domain بسازیم که به کمک آنها می توان صحت داده ها را حفظ کرد و نیز می توان دامنه ای برای داده ها درنظرگرفت و از این طریق اگر داده ای غلط وارد شده باشد به راحتی قابل تشخیص خواهد بود . با کلیک راست بر روی geodatabase tehran وانتخاب گزینه Domain property در قسمت properties  می توان Domain ها را تعریف کرد .

در اینجا دو Domain با نامهای  parcel-price  و owner-age تعریف کرده ایم .

اگر بر روی feature dataset cadaster  کلیک راست کنیم می توان با انتخاب گزینه new feature class ،parcel را ایجاد کرد .

وسپس گزینه default  را انتخاب می کنیم .

بعد در قسمت geometry type در گزینه new feature class   نوع پلیگون را انتخاب می کنیم .

اکنون می خواهیم چند فیلد اضافه کنیم .

دو فیلد اول را خود سیستم اضافه می کند و ما هم سه فیلد با نامهای parcel-id  ،price  و  building-id از نوع long integer تعریف می کنیم .

در این مرحله feature class street را نیز ایجاد می کنیم .

ودر قسمت geometry type  در قسمت shape ، line  را انتخاب می کنیم .

و یک فیلد width از نوع float  تعریف می کنیم .

دو فیلد با نامهای name  از نوع text   و operational-date از نوع  date نیز تعریف می کنیم .

تا کنون دو feature class با نامهای parcel و street درست کرده ایم .

و داخل  urban-furniture یک feature class canopy  از نوع  polygon  ایجاد می کنیم .

 

معرفی نرم افزار ARCGIS

 

 

 معرفی نرم افزار ARCGIS

ARCGIS نرم افزاری است بسیار آسان برای کاربردهای  GIS، که به کاربران این امکان را می دهد که به سادگی اطلاعات مکانی وداده های توصیفی را برای ایجاد نقشه ها ، جداول و نمودارها به کارگیرند . این نرم افزار ابزارهای لازم برای جستجو ، تحلیل داده ها و نمایش نتایج را با کیفیت مناسب در اختیار کاربران قرار می دهد . قابلیتهای عمده این نرم افزار عبارتند از :

 -1ایجاد یک پایگاه داده های اطلاعاتی

 -2محیط کاری وگرافیکی آسان

3- داشتن مجموعه ای کامل از ابزارها

4- داشتن نمونه هایی از داده های آماری قابل استفاده

5- قابلیت نمایش نمودارهای اطلاعاتی

 

در این نرم افزار 4 ماژول اصلی داریم :

- Arccatalog : هسته اصلی Arcgis ازطریقArccatalog   به  DataBase وصل می شود و یکسری کارها انجام می دهد.

- Arcmap : اطلاعات مکانی را نمایش می دهد.

- Arcscene : برای نمایش سه بعدی بکار می رود.                       

Arctoolbox - : برای اطلاعات و کاربردهای بیشتر است.

 

 درArcview منابع اطلاعاتی ما روی   Hard disk  ریخته می شود، درحالیکه در Arcgis  منا بع اطلاعاتی عبارتند از :  Hard disk ، LAN و یا WAN و  Internet  . 

 

              

 -4پروژه

هدف از انجام این پروژه GIS  آشنا شدن با نحوه ترسیم نقشه ها و ویرایش آنها در محیط گرافیکی  Arcgis   است.

گزارش کار به صورت خلاصه در زیر آورده می شود :

به طور کلی ورودیهای GIS  یا داده های   rastaer  هستند یا  . vector

یکی از تواناییهای مهم Arcgis روی component- ی است به نام Geodatabase (D.B مکانی ) .   

 

Arccatalog -4-1

ابتدا پنجره  Arccatalog  را باز می کنیم .

 

برای شروع drive مورد نظر را که می خواهیم در آن کار کنیم ، با گزینه connect folder  انتخاب می کنیم  و یک  folder  در آن ایجاد می نماییم.

در منوی  tools ، با انتخاب گزینه options پنجره ای  باز می شود .

 

با انتخاب گزینه content در این پنجره می توان اطلاعاتی به عنوان جزئیات داده دریافت کرد .

 

با انتخاب گزینه general مشخص می شود چه المانهایی نمایش داده شود و نیز با انتخاب File type تعیین می کنیم چه extension هایی نمایش داده شوند.

 

اگر registed file type را انتخاب کنیم هر نوع فایلی راکه در سیستم عامل تعریف شده می توان دید .

یک پارامتر مهم در داده های جغرافیایی وجود دارد که به آنmetadata   گویند واهمیت آن از آن جهت است که بدانیم داده هایی که می خواهیم استفاده کنیم مناسبند یا نه.

در رابطه با metadata ، 5 پارامتر را بررسی می کنیم :

 spatial accuracy -1 که دقت مکانی را مشخص می کند.

attribute accuracy -2  که دقت اطلاعات توصیفی را مشخص می کند .

logical consistency -3  که بیانگر همخوانی منطقی داده ها با یکدیگر است.

 completeness -4 که نشان دهنده تکمیل بودن داده هاست.

lineage -5  که بیانگر تاریخچه داده ها می باشد.

یکی دیگر از تواناییهای ARCGIS ارائه این Metadata  به صورت کامل است.

 

 -4-1-1مراحل ساختن Meta data

با انتخاب گزینه  option  ازمنوی  tools  وسپس انتخاب گزینه contents  پنجره ای باز می شود که بر روی  گزینه  beach  کلیک می کنیم :

   

با کلیک بر روی preview  می توانیم شمایی کلی از داده ها را ببینیم و شامل دو گزینه table  ,  geography   می باشد .

     

که با انتخاب گزینه  table  می توان اطلاعات توصیفی همان داده ها را نشان داد:

و با انتخاب گزینه geography   نیز می توانیم نمای داده ها را ببینیم :

 در قسمت geography  با زدن کلید create  Thumbnail  شکل  به  Metadata اضافه  می شود.

به این ترتیب Metadata مورد نظر ایجاد می شود .

 پس از ورود به Metadata   و انتخاب  گزینه edit  در بخش    stylesheet همانطور که  در پنجره  زیر مشاهده  می شود  تمام اطلاعات  مربوط  به پروژه  ( کیفیت داده های پروژه ) در گروه ها و زیر گروه ها وارد شده است.

فرضا در گزینه  Identification  در قسمت abstract   خلاصه ای از پروژه اعم از هدف پروژه، وضعیت دسترسی به داده ها، زبان و ... تایپ می شود .

و یا در قسمت general  برخی از اطلاعلت مربوط به پروژه را می توان تغییر داد .

 

و یا در قسمت contact خصوصیات ریزی از قرارداد ذکرمی شود .

حالا اگر بخواهیم این Metadata را به صورتی در آوریم که خارج از محیط Arcgis  هم قابل دسترسی باشد ( کاربر بتواند بدون نیاز به Arcgis داده ها را ببیند) باید یک export با فرمت دائمی مثل html ازآن بگیریم ، به این ترتیب که در گزینه export  Metadata  با زدن کلید browse  و انتخاب مسیر کاری مورد نظر و تغییر فرمت به صورت html  ، فایل مورد نظر را دائمی می کنیم .